Instytucja jest kontynuatorką długiej tradycji kształtowania się życia muzycznego i operowego w grodzie pod Wawelem, za ktrej początek przyjmuje się rok 1628, gdy jedna z podwawelskich drukarni wydała pierwsze libretto operowe w języku polskim. W XX wieku wielkie zasługi dla krakowskiego życia operowego położył kompozytor i dyrygent Bolesław Wallek-Walewski, ktrego spektakle operowe wystawiano od 1915 roku z przerwami do wybuchu II wojny światowej na scenie Teatru im. J. Słowackiego. W 1946 roku zespł operowy (bez stałej siedziby) zorganizował pod egidą Towarzystwa Przyjacił Opery i przy ścisłej wspłpracy z Filharmonią Krakowską - Walerian Bierdiajew.